Әгерҗе районында иң күп аерылышучылар 1935 елга туры килә

Күптән түгел бер танышымның “Аерылмагыз“ иң яратмаган җырларымның берсе хәзер. Чөнки якыннарым арасында гына да ничә гаилә таркалды. Әлеге җырны тыңлый башласам, шуларның балалары күз алдына килә дә елый башлыйм“ дигән сүзләре уйланырга этәрде.

Чыннан да, аерылышучылар саны артуы турындагы хәбәрләрне көндәлек тормышта бик еш ишетергә туры килә. Бу хакта ЗАГС бүлеге начальнигы Гөлнара ГАЙФУЛЛИНА белән дә сөйләштек.   

САННАР НИ СӨЙЛИ

• Әле күптән түгел генә иң күп аерылу, никах теркәү очраклары кайсы чорга туры килә икән дип, архивны актарып, анализ ясап утырдым. Бик кызыклы саннарга тап булдым. Әйтик, 1937 елда районда 352 никах теркәлгән, 45 пар аерылышкан. 1957 елда әлеге саннар – 673 һәм 14, 1977 елда – 575 һәм 91, 1997 елда 234 һәм 88, 2017 елда – 167 һәм 109. Күргәнегезчә, еллар узган саен язылышучылар саны кими,  ә аерылышучылар саны, киресенчә, арта, – ди, борчылып, Гөлнара Марсельевна. – Архивны караганда тагын берничә сан игътибарымны җәлеп итте: иң күп аерылышучылар 1935 елга туры килә. Ул елны 242 гаилә таркалган. Ә менә 1948 елда нибары 5 гаилә аерылышкан. Болары илдәге сәяси вакыйгалар белән бәйледер, мөгаен.

Саннардан күренгәнчә, 1959 елда гаилә коручылар буенча рекорд куелган. Ул елны 748 акт теркәлгән. Ә 1942 елда әлеге сан – нибары 59.

• Шулай ук соңгы биш елга да анализ ясадым. Аларына да күз салыйк әле:

2013 елда 247 гаилә корылган, 147се таркалган,

2014тә 200 гаилә туган, 119 пар аерылышкан, 2015тә 169 гаилә барлыкка килгән, 112 пар аерылышкан, 2016да 117 яңа гаилә туган, аерылышучылар саны – 110. Узган ел әлеге саннар – 167 һәм 109. Аларга карагач, чәчләр үрә тора, – дип дәвам итә Гөлнара Марсельевна.

СӘБӘПЛӘРЕ ТӨРЛЕ

• 18 яшькә кадәр балалары булган гаиләләрне суд аера. Ә менә баласыз йә балаларына 18 яшь тулганнары безгә мөрәҗәгать итәләр, – ди ул.– Аерылышуның сәбәпләренә килгәндә, һәр гаиләнең – үз сәбәбе. Иң еш очрый торганнары – матди һәм көнкүрештә килеп туган кыенлыклар, милләтара проблемалар. Бала булмау аркасында гаилә таркалган очраклар да бар. Гаилә корып берничә ел яшәгән гаиләләр исә бик еш кына өченче кеше аркасында таркала. Күп очракта ир йә хатын инде башка гаилә корып яши башлаган була, ягъни күптәннән бергә яшәмиләр. Ә безгә  аерылышуларын рәсмиләштерер өчен генә киләләр.

Соңгы вакытларда аерылышу сәбәбенең әти-әнигә барып тоташу очраклары да ешаюын әйтми булмый. Әти-әниләр йә яшьләрнең тормышына тыкшыналар, йә бергә яшәүләренә каршы киләләр. Ата-аналарга бик җитди уйланыр өчен сәбәп бу.

ГАИЛӘНЕ САКЛАУ ӨЧЕН

Татарстан Президенты Рөстәм Миңнеханов республикабызның үрнәк гаиләләре белән узган очрашуда аерылышу системасын катлауландыру тәкъдиме белән чыккан иде. Чыннан да, элек аерылу турында гариза тапшырылганнан соң уйлау өчен бер ай вакыт бирелгән булса, хәзер бу вакыт өч ай тәшкил итә.

• Без хәзер аерылышу процессында ике якның да катнашуын таләп итәбез, – ди Гөлнара Гайфуллина.

ЗАГС хезмәткәрләре аерылышырга карар кылган парлар арасында аңлату эшләре дә алып баралар.

• Кайчак әлеге аңлатуларның уңай нәтиҗәсе дә була – берничә көннән гаризаларын кире алалар. Андый чакта ничек сөенгәнебезне белсәгез?! – ди ул.

Хезмәткәрләр шулай ук 8(843)2932468 телефоны аша консультация алырга да киңәш итәләр. Әлеге номерга тәүлек әйләнәсе бушлай шалтыратырга мөмкин.

• Безгә аерылышу чигенә килеп җитүчеләр еш мөрәҗәгать итәләр. Алар белән бергәләп килеп туган хәлне анализлыйбыз, нинди адым ясаганда яхшырак булачагы турында фикер алышабыз. Кыскасы, психологик яктан ярдәм күрсәтергә тырышабыз. Безнең өчен шалтыратучыларның кайдан, кем булуы мөһим түгел. Иң мөһиме – дөрес карар кабул итәргә этәрү, – дип  җавап бирделәр әлеге телефонга шалтыраткач.     

Гаиләне саклап калу өчен башка чаралар да күрелә. Әйтик, безнең районда озак еллар бергә яшәүче гаиләне тантаналы шартларда тәбрикләү кебек матур традиция бар. Берничә ел рәттән үрнәк гаиләләр Казанга Президент белән очрашуга баралар. 9-11 сыйныф укучылары атнага бер тапкыр гаилә курсларына йөриләр. Авыл җирлекләре арасында уздырылучы Спартакиада кысаларында “Әти-әни, мин – спорт сөюче гаилә“ ярышлары уздырыла. Күптән түгел “Олимп“ спорт комплексында йөзү буенча  гаилә эстафетасы, “Нык гаилә“ проекты кысаларында бадминтон ярышлары узды. Болар – гаиләне пропагандалауга юнәлтелгән чараларның аз өлеше генә. Әмма аерылышырга карар кылган гаиләләрне бу гына саклап кала алмый, күрәсең. Бик җитди проблема бу. Бу хакта һәрберебез уйланырга тиеш.  

Без дә газетабыз битләрендә “Гаиләләрне ничек саклап калырга?“ дигән темага фикер алышырга чакырабыз, хөрмәтле газета укучыларыбыз.

Ә язманы Казанның “Гаилә“ мәчете имамы Рөстәм хәзрәт Хәйруллин сүзләре белән тәмамлыйсы килә: “Гаилә ул – дин, аң, милек, тән һәм нәселне саклау гаранты. Аллаһ каршында зур савап алу чыганагы. Шуңа күрә гаилә кыйммәтләрен сакларга тырышырга кирәк“.