Кулланучы игътибарына: маркетплейста сыйфатсыз әйбер сатып алсам, нәрсә эшләргә
Адым саен
Инструкция «кулланучылар хокукларын яклау турында» закон нигезләмәләре (алга таба-Закон)нигезендә әзерләнгән
1. Бу маркетплейсах (Wildberries, озон, Яндекс.Маркет, СберМегаМаркет һ.б.) үз товарларын мөстәкыйль хуҗалык итүче субъектлар сата. Корылмалар үзләре дә сатучылар булырга мөмкин. Маркетплейс билгеләре закон преамбуласында күрсәтелгән.
2. Товарның сыйфаты өчен җитештерүче җаваплы. Тик Россия законнары буенча сатучыга да үз дәгъваларын күрсәтергә була. Һәр сатучы моны белә һәм шуңа күрә кулланучыларның үзләре сата торган товарларның сыйфаты буенча дәгъваларын карарга тиеш. (законның 18 һәм 19 статьялары)
3. Маркетплейс үзе, товар сатучы булмаса, сыйфат дәгъваларын кабул итмәскә һәм карарга тиеш. Сатучы мондый карарны мөстәкыйль кабул итә (ләкин мондый төр дәгъваларны һәм аларга җавап биргәндә мәйдан арадашчы була ала). Маркетплейсның бурычлары законның 12 статьясындагы 2.1, 2.2, 2.3 пунктларында күрсәтелгән.
4. Маркетплейс сатучы кем икәнлеге турында (Законның 9 статьясындагы 1.2 пункты) исеменә һәм аерым идентификацион реквизитларга (мәсәлән, ОГРН/ОГРНИП буенча Федераль салым хезмәтенең электрон сервисында өстәмә мәгълүмат табып була) күрсәтелгән мәгълүматны ачарга тиеш. Бу мәгълүмат товар картасында, заказ мәгълүматларында, электрон чекта булырга мөмкин.
5. Проблемалы товар сатып алмас өчен заказ формалашкан вакытта товарның тасвирламасы һәм аның характеристикалары, бәяләмәләре, видео һәм фотосурәтләре белән танышырга, сатучыга конкрет товар буенча детальләрне (турыдан-туры товар карточкасында) ачыклау өчен сорау бирергә киңәш итәбез. Моннан тыш, кайбер маркетплейсларда сатучының ышанычлылыгын һәм товарларының сыйфатын чагылдырган сатучы рейтингын карарга мөмкин.
6. Күп кенә маркетплейслар товар сатып алыр алдыннан кулланучының товарны никахка тикшерү һәм тикшерү мөмкинлеге булырлык итеп китерү системасын гамәлгә ашырган. Сатып алына торган әйберне тикшергән вакытта сатып алыр алдыннан кимчелекләр табылса, кулланучының позицияне сатып алудан баш тартырга һәм алдан түләнгән очракта акчаны кире кайтаруны таләп итәргә хокукы бар.
7. Җитешсезлек сатып алганнан соң табылган булса, кулланучыга маркетплейс сайтларында язылган товарны кире кайтару шартлары белән танышырга киңәш ителә. Әйтик, кайбер мәйданчыкларда кимчелекле фото һәм видео тауарны кертеп, «шәхси кабинет» та гариза тутырырга кирәк. Әгәр дә кимчелек фотода һәм видеода Яхшы күренсә, никахланган товар өчен акча кайтару мөмкинлеге югарырак.
8. Товарда җитешсезлек ачыкланган очракта гади кагыйдә гамәлдә – сатучыга карата дәгъва белән (маркетплейс аша) гарантия срогы (яраклылык срогы), хезмәт срогы (әгәр алар тиешле срокта билгеләнмәгән булса, ләкин ике ел эчендә) мөрәҗәгать итәргә мөмкин. Законның 19 статьясындагы 1 пунктын карагыз. Экспертизаны мөстәкыйль рәвештә дә, маркетплейс көче белән дә үткәрергә мөмкин. Никах расланганда, экспертиза нәтиҗәсендә, маркетплейс, кулланучы көче белән үткәрелгән очракта, товарның тулы бәясен һәм экспертиза үткәрүгә өстәмә чыгымнарны каплый.
9. Әгәр дә гарантия вакыты 2 елдан да ким булса, бу дәгъва белдерүенә комачауламый. Бу очракларда кулланучы товарның җитешсезлекләре кулланучыга тапшырылганчы яки моңа кадәр барлыкка килгән сәбәпләр аркасында килеп чыкканын үзе исбатларга тиеш (ягъни, кимчелекнең җитештерү никахы булуын күрсәтүче экспертиза үткәрү). Законның 19 статьясындагы 5 пунктын, законның 18 статьясындагы 6 пунктын карагыз.
10. Гарантия срогы дәвамында (сатучы товар сатканда аның турында хәбәр итәргә тиеш) кулланучыга үз хисабына экспертиза үткәрергә кирәкми (законның 18 статьясындагы 6 пункт). Сатучыга дәгъва белән мөрәҗәгать итү, ачыкланган кимчелекләрне күрсәтү һәм бер таләпне белдерү җитә:
· таләп итәргә алыштыру товарның шушы ук маркалы (шул ук модельләре һәм (яки) артикула);
· таләп итәргә алыштыру шундый ук товар башка маркалы (модель, артикула) белән тиешле перерасчет покупной бәясе;
· сатып алу бәясен күләмле киметүне таләп итегез;
· товардагы кимчелекләрне кичекмәстән бетерүне яки аларны кулланучы яки өченче як төзәтү чыгымнарын каплауны таләп итегез;
· сату-алу килешүен үтәүдән баш тарту һәм товар өчен түләнгән сумманы кире кайтаруны таләп итү. Сатучы таләбе буенча һәм аның хисабына кулланучы товарны җитешсезлекләр белән кире кайтарырга тиеш.
11. Сыйфат буенча дәгъва белдергәннән соң сатучы кулланучыдан сыйфатсыз товар кабул итәргә һәм кирәк булган очракта товарның сыйфатын тикшерергә тиеш. Кулланучы товарның сыйфатын тикшерүдә катнашырга хокуклы (законның 18 статьясындагы 5 пункты). Әгәр сатучы дистанцион сатуда товарны оператив рәвештә кабул итә алмаса (заказлар бирү пункты аша), кулланучыга баш тартып, ул кулланучылар хокукларын бозган өчен җаваплылыкка тартылачак. Судка мөрәҗәгать иткәндә сатучы күрсәтелгән бурычны бозган һәм нигезсез рәвештә баш тарткан дип әйтергә кирәк.
12. Әгәр җитешсезлекнең сәбәпләре турында бәхәс килеп чыкса (сатучы кулланучы әйберне үзе сындырган яки эксплуатация кагыйдәләрен бозып файдаланган дип нигезсез раслый алмый), сатучы хисабына экспертиза үткәрелә (кулланучы хаксыз икән, аңа экспертизага чыгымнар түләтелергә мөмкин, шуңа күрә эксплуатация кагыйдәләре бозылган очракта үз хокукыннан явызларча файдаланырга ярамый). Бу кагыйдәләр законның 18 статьясының 5 пунктында күрсәтелгән.
13. Акча кайтару таләбе 10 көн эчендә карала. Сыйфатны тикшерү өчен товарны узыгыз, кирәк булса сатучы. Кимчелекләрне бетерү вакыты минималь булырга тиеш, алар яклар тарафыннан килешенәләр һәм 45 көннән артык була алмыйлар. Товарны алыштыру 7 көн эчендә булырга тиеш (һәм сыйфатны тикшерү кирәк булса, закон моны 20 көн эчендә эшләргә мөмкинлек бирә). Законның 20-22 статьяларын карагыз.
14. Кулланучының таләпләрен канәгатьләндерү срокларын бозган өчен товар бәясенең көненә 1% установ неустойка билгеләнгән (законның 23 статьясы).
15. Күпчелек бәхәсләр ирекле тәртиптә карала һәм канәгатьләндерелә. Әгәр дә сез таләпне канәгатьләндерүдән баш тартсагыз, бу маркетплейс хезмәткәрләре яки сатучы хата белән булгандыр. Заявите таләп повторено белән сылтамалар законнар һәм безнең истәлек.
Wildberries
Үз таләпләрегезне кабат маркетплейсның шәхси кабинетында кире элемтә формасын тутырып яисә маркетплейсның рәсми хәбәрчесендә клиент ярдәме хезмәткәренә мөрәҗәгать итеп яисә «Контактлар» бүлегендә (мәсәлән, Wildberries сайтында) урнаштырылган электрон почтага язып була https://www.wildberries.ru/services/kontakty).
Яндекс Маркеты
Мәйданчык кагыйдәләре бәхәс буенча карар шикаятенең өстәмә ике стадиясен күздә тота. Кулланучы файдасына хәл ителмәгән мәсьәлә белән арбитрга мөрәҗәгать итәргә була (әгәр озак җавап булмаса яки кабул ителгән карар буенча сораулар булса, сатып алучының «арбитрга зарланырга» дигән интерфейста яңа төймәсе барлыкка килә), ә аның карарына апелляциядә шикаять бирергә була. Тулырак мәгълүматны Кагыйдәләрнең 8.4 пунктын карагыз (https://yandex.ru/legal/market_termsofuse/).
OZON
Озон маркетплейсында товар сатучы кабул иткән карарны яңадан карау мөмкинлеге дә бар. Бәхәсне сатучы баш тартканнан бирле 5 календарь көн эчендә ачып була. Озон белгечләре гаризаны караячак һәм 3 календарь көн эчендә соңгы карар чыгарачак: товар кире кайтарылырга тиеш яки юк. Монда җентекле күрсәтмәләрне карарга мөмкин.
Кулланучылар хокукларын бозу турында сез Роспотребнадзорның территориаль органнарына хәбәр итә аласыз. Игътибар итегез, акчаны кире кайтару өчен, шикаятьне карау нәтиҗәсендә булмаса, судка мөрәҗәгать итәргә кирәк. Без барлык кирәкле профилактик чаралар күрәбез, хокукларны һәм бурычларны аңлатабыз, карар табарга булышабыз, әмма сатучы үзенең хаклыгына ышанып, кулланучы таләпләрен канәгатьләндерүдән баш тартса, судка гариза белән мөрәҗәгать итү вариантын карарга кирәк.