Роспотребнадзор: «кибер дүшәмбе»акциясе буенча сатып алганда кулланучылар хокуклары
Россиядә 30 гыйнварда (нәкъ 00:00 сәгатьтә) старт алачак һәм 2 февральгә (23:59) кадәр дәвам итәчәк «кибер дүшәмбе» интернет-кибетләре акциясе алдыннан Роспотребнадзор «параллель импорт» режимы (товар җитештерүченең Россия территориясендә сату рөхсәтен узып, теләсә кайсы илдән куркынычсыз һәм сыйфатлы товарлар кертү) тәэсир итми дип искә төшерә Россия кулланучыларының хокуклары күләме.
Яңа шартларда кулланучыларга товарның гарантия срогына аерым игътибар бирергә кирәк.
Гарантия срогы булмаган Товар сатуга тыелмаган. Ләкин бу очракта да, сатып алучының ике ел эчендә сатучыга ремонт яки акча кайтару таләбе белән мөрәҗәгать итү хокукы бар.
Гарантия срогы булу сатып алучыны гарантия гамәлдә булган чорда җитешсезлек килеп чыгу сәбәпләрен исбатлау бурычыннан азат итә.
Сатып алулардан төшенкелеккә бирелмәс өчен, Роспотребнадзор кулланучыларга уздыру чорында «акция буенча» товарлар сатып алу процессына аңлы рәвештә һәм түбәндәге тәкъдимнәрне исәпкә алып якын килергә тәкъдим итә.
1. Сатып алудан баш тарту.
» Акция буенча " товардан кулланучының баш тарту хокукы бар.
Интернет-сатып алган очракта – товарны кулланучыга тапшырганчы теләсә кайсы вакытта, ә тапшырылганнан соң-җиде көн эчендә (игътибар! Кагыйдә даруларга кагылмый). Кайткач, сез сатучыга кире кайтарган товар төре һәм аның куллану үзенчәлекләре сак булырга тиеш дигән шарт үтәлергә тиеш. Шуңа күрә сатып алуны товар төрен дә, товарның куллану үзлекләрен дә саклап калу өчен тикшерергә кирәк.
2. Бәя.
«Акция буенча " товарның бәясе, аны сатып алу шартлары (саны, ассортимент рәте, күләме, башка үзенчәлекләре) кебек үк, сезгә (сатып алучы буларак) тасвирламасыннан һичшиксез ачык булырга тиеш. Шуңа күрә, сатучы сатып алучы өчен сайтта (кушымтада) үз тәкъдимен ачыкламаса, бу таләпне үтәгән сатучыны сайлагыз.
Әгәр Сез сатучы белән ачыклансагыз, сезнең килешү касса яки товар чегы яки товар өчен түләүне раслаучы бүтән документ биргәннән яки сатучы сатып алучының товар сатып алу нияте турында хәбәр алганнан бирле төзелгән дип санала (килешү төзергә). Сатучы, әле түләнмәгән булса да, заказлы товарны кулланучыга тапшыру вазифасына керешергә тиеш.
Зур ташлама яки түбән бәягә нәрсә карарга:
* Товар акция алдыннан көтмәгәндә «кыйммәтләнә» алган. Башка сатучылардан Ташламалы товар бәясен тикшерегез яки сайтта яки кушымтада булса, бәяне күзәтү хезмәтләрен кулланыгыз.
• Бик түбән бәя контрафакт товар сатуны күрсәтә ала. Әгәр товар ялганмы дип шикләнәсез икән, сатучыдан сертификат яки декларация турында мәгълүмат сорарга, фикерләрне өйрәнергә, сатучыдан товарның оригинальлеге турында турыдан-туры сорарга тырышыгыз.
• Товарны түләгәндә җибәрү бәясенә игътибар итегез. Товарга зур ташлама кыйммәт китереп ирешелергә мөмкин.
* Сатып алу мәсьәләсе турында фикер алышу өчен мессенджерларга күчмәскә тырышыгыз, товарны яңадан рәсмиләштереп, маркетплейсны яки сатучының сайтын эксплуатацияләү яки физик зат картасына күчерү өчен түләү тәкъдимнәреннән сакланыгыз.
• Акча белән түләсәгез, моны товарны ачкач һәм аның комплектлылыгына һәм төзеклегенә инанганнан соң гына эшләгез.
• Обессив тәкъдимнәрдән сакланыгыз, бигрәк тә сезгә кирәк булмаган өстәмә товарлар һәм хезмәтләр сатып алуга кагыла торган тәкъдимнәрдән сакланыгыз. Онытмагыз, товарның комплекты аны җитештерүче тарафыннан билгеләнә.
Товар алу буенча консультация һәм аның сыйфатын тикшерү сатучы вазыйфасына керә, моның өчен сатучылар сатып алучыдан өстәмә суммалар кертүне сорарга тиеш түгел (өстәмә түләргә).
Әгәр сезгә товарны иминләштерергә яки гарантияне киңәйтергә тәкъдим итәләр икән, шуны истә тотарга кирәк: җитештерүче гарантия срогы сатучы тарафыннан үз теләге буенча киметелә алмый һәм килешү төзегәнче аларга төгәл итеп ачылырга тиеш.
Моннан тыш, еш кына «иминиятләштерү программалары» яки башка «сатып алучыны яклау» сатучы яки җитештерүче закон нигезендә башкарырга тиешле бурычларны кабатлый (мәсәлән, товарны сыйфатлы яки аны ремонтлауга алмаштырырга).
3. Сатып алу урыны мөһим
Әгәр Сез эре сәүдә мәйданчыкларында (маркетплейсларда) сатып алуны өстен күрсәгез, анда товарлар (хезмәтләр) турында тәкъдимнәрне маркетплейслар үзләре дә урнаштыра (закон буенча алар товарлар һәм хезмәтләр турында мәгълүмат агрегаторлары хуҗалары (агрегат хуҗалары), шулай ук әлеге мәйданчыкта теркәлгән чит сатучылар.
Онытмагыз, сатучы һәм агрегатор хуҗасы (әгәр ул сатучы булмаса) закон буенча төрле бурычларга ия.
Гамәлдә кулланучыга бу тулы булмаган яки дөрес булмаган мәгълүмат нигезендә товар сату (яки хезмәт күрсәтү) китергән зыянны каплау таләпләрен күрсәтергә кирәк булганда аңлашыла (мәсәлән, товар карточкасының тасвирламасы дөреслеккә туры килмәгән: дөрес булмаган комплектация, дөрес булмаган характеристикалар һ.б.).
Әгәр агрегатор хуҗасының товар (хезмәт) турындагы мәгълүматны үзгәртмәве кинәт ачыкланса, ул кулланучы алдында җаваплылыктан зур өлеш белән азат ителәчәк, бу очракта кулланучы таләбе товар сатучыга яки Хезмәтне башкаручыга турыдан-туры адресланырга тиеш.
4. Намуслы сатучы билгеләре.
Сез сатучы яки агрегатор хуҗасы белән эш итәсезме, сатып алганчы алар турында мәгълүматны өйрәнегез һәм тикшерегез. Берсенең дә, икенчесенең дә үзләре турында мәгълүматны яшермәвенә инаныгыз. Шулай итеп, сайтта (кушымтада) фирма исеме (исеме), аның урнашу урыны (адресы), эш режимы, ОГРН (юридик затлар өчен), фамилиясе, исеме, атасының исеме (бар икән) һәм ОГРНИП (шәхси эшмәкәрләр өчен) күрсәтелергә тиеш.
Шул ук вакытта агрегатор хуҗасы кулланучылар игътибарына үзе һәм сатучы (башкаручы) турында мәгълүматны үз сайтында һәм (яки) сайтның «Интернет»мәгълүмат-телекоммуникация челтәрендәге битендә урнаштырып җиткерә.
Бу мәгълүмат сезнең өчен бик мөһим, чөнки товарның сыйфатын дөрес тапмаган очракта яки товарны кире кайтару турында Карар кабул иткәндә, сез " дәгъваны кемгә җибәрергә?»
Сайтта яки кушымтада кибет ясаганда нәрсәгә игътибар итәргә:
• Товарны Сезгә аз билгеле сайтларда (кушымталарда) сатып алырга ашыкмагыз, әгәр аларда урнаштырылган мәгълүматның дөреслегенә шикләнәсез икән, бигрәк тә сатучы турында нинди дә булса мәгълүмат юк икән. Маркетплейс сайтында яки өченче як ресурсларында сатучы турында фикерләрне алдан өйрәнүне онытмагыз.
• Сатучы сайтында сатып алганда, элемтә өчен нинди контактлар тәкъдим ителгәненә игътибар итегез. Сатып алучылар өчен ачык сатучы үзе турында түбәндәге мәгълүматны урнаштыра: сатучы турында гомуми мәгълүмат, офис, кибет яки бирү пункты адресы, элемтә өчен телефон, электрон почта, социаль челтәрләрдәге аккаунтлар турында мәгълүмат.
• Бернинди шартларда да акчаны билгесез затлар счетына күчермәгез! Берәр операция ясаганчы, зирәклек күрсәтегез.
Онытмагыз, сез генә түгел, күп акча да югалта аласыз.
Хәзерге чынбарлыкта (IT-технологияләр мошенниклар һәм башка һөҗүм итүчеләр дә кулланыла) сезнең шәхси мәгълүматларыгызга да җитди зыян китерергә мөмкин.
Социаль челтәрләргә һәм почтага өченче затлардан килгән сылтамалардан сакланыгыз – бу төп максаты Ташламалы товарлар сату («кибер дүшәмбе» көннәрендә исәп-хисап ясау) булмаган фишинг (алмашу) сайтларына сылтамалар, ә шәхси мәгълүматлар, шулай ук түләү карталары һәм серсүзләр турындагы мәгълүматларны дистанцион банк хезмәте вакытында операцияләргә сылтамалар булырга мөмкин. Фишинг сайты охшаш, ләкин төрле адреска ия.
• Әгәр шикле гамәлләр ачыкланса, үзегез дә саклык чараларын күрегез һәм якыннарыгызны, дусларыгызны, танышларыгызны кисәтегез.
5. Тапшыру.
Кибет ясаганда, тапшыру шартларын һәм вакытын сезнең өчен мөһим (дөрес сайлау ягыннан) мәгълүмат итеп карагыз. Сатучыдан китерү белән бәйле барлык нюанслар турында сорагыз, өстәмә сораулар бирергә икеләнмәгез, бу планлаштырылган чыгымнарны экономияләргә ярдәм итәчәк.
Тапшыруны рәсмиләштергәндә нәрсәгә игътибар итәргә:
• Төп җибәрү бәясе үлчәмле Товарны идәнгә күтәрүне үз эченә алмый. Сатучы үзенең барлык хезмәтләренең (шулай ук арадашчыларның) бәясе турында алдан хәбәр итәргә тиеш. Сатучы белән ни өчен җибәрү бәясе күтәрелгәнче артык бәя түләмәгез. Сатучыга исегезгә төшерегез, сез интернет челтәрендә сатып алынган товарны бөтенләй кабул итүдән баш тарта аласыз («Кулланучылар хокукларын яклау турында»Законның 26.1 статьясындагы 4 пункт). Әгәр китерү турындагы мәгълүмат сезгә дөрес җиткерелмәсә, килеп чыккан зыянны да сатучы капларга тиеш («кулланучылар хокукларын яклау турында»гы Законның 12 маддәсе).
• Товарны сезнең адреска (яки бирү пункты адресына) китерү сез килешкән вакытта башкарылырга тиеш. Еш кына сатучы максималь тапшыру вакытын яки вакыт арасын күрсәтә. Әгәр товар вакытында китерелмәгән булса, син яңа срок билгели аласыз яки алдан түләүне кире кайтаруны таләп итә аласыз («Кулланучылар хокукларын яклау турында»Законның 23.1 статьясының 2 пункты).
• Әмма шуны истә тотыгыз: иң төгәл сатучы да товарны вакытында китереп җиткерә алмый. Балаларга һәм якыннарыгызга туган көнгә бүләкләр тапшырырга тырышыгыз, шулай ук билгеле бер датага кирәкле товарларны, китерү тоткарланса, сатып алырга өлгерер өчен, алдан ук заказ бирегез. Шуны истә тотыгыз: сатучыны китерү белән ашыктырырга мөмкин, аңа неустойка таләп итү хокукын күрсәтеп (алга таба да кара).