Күчемсез милек хуҗалары турында шәхси мәгълүматлар алу хокукы булган затлар даирәсе киңәйде
Хәзер бу мәгълүматларны Бердәм дәүләт күчемсез милек реестрыннан (ЕГРН) өземтә составында фатир буенча күршеләре, йорт салучылар һәм өлешле төзелештә катнашучылар алырга хокуклы.
Исегезгә төшерәбез, 2023 елның 1 мартыннан хокук иясе ризалыгыннан башка ЕГРНнан шәхси мәгълүматларны (ФИО һәм туу датасы) алу мөмкин булмады. Әлеге чара күчемсез милек базарында килешүләр уздырганда җаваплылыкны арттыруга һәм мошенниклык очракларын минимальләштерүгә юнәлдерелгән иде. Вәкаләтле органнарның, шулай ук кайбер шәхси затларның (мәсәлән, иренең яисә хатынының) закон белән турыдан-туры каралган очракларын гына искәрмәләр тәшкил иткән. Моннан тыш, ЕГРНнан шәхси мәгълүматларны БДКМРдан хокук иясенең ризалыгыннан башка тапшыруны тыю базарның намуссыз катнашучыларын БДКНнан белешмәләрне сатып алу һәм игезәк сайтлар төзү мөмкинлегеннән мәхрүм итте.
Әмма Росреестрда һәм Татарстан Роскадастрында сөйләүләренчә, күчемсез милек базарының профессиональ катнашучыларыннан шәхси мәгълүматлар ябылганнан соң, даими рәвештә сорау килә башлады:
"Бездә, мәсәлән, фатирда, тулай торакта яки коммуналь фатирда сатыла торган гражданнарга нишләргә, дип сорадылар, закон буенча алар күршеләренә планлаштырылган сатулар турында хәбәр итәргә тиеш бит? Шуңа күрә Росреестр закон чыгару инициативасы белән чыкты, "Күчемсез милекне дәүләт теркәве турында" канунына ЕГРН составында күчемсез милек хуҗалары турында шәхси мәгълүмат алу хокукына ия затлар даирәсен киңәйтә торган нигезләмәләр кертелде", - дип шәрехли Татарстан Росреестры җитәкчесе урынбасары Лилия Борһанова.
Шулай итеп, хәзер ЕГРНнан күчемсез милек объекты хуҗасының фамилиясен, исемен, әтисенең исемен, туган көнен күрсәтеп, өземтәне ала алалар:
Күрсәтелгән граждан белән беррәттән фатирдагы башка бүлмәләргә хокукка ия булган затлар, БДКМда мондый бүлмәләрнең урнашуы турында белешмәләр булса, шулай ук аларда әлеге затларның хокуклары теркәлгән булса;
- әлеге объектлар турында мәгълүмат БДКМРда булса, әлеге җир кишәрлегендә урнашкан биналарның, корылмаларның, биналарның, машина урыннарының хуҗасы булган гражданга карата җир кишәрлегенең хокукка ия булучылары (милекчеләре, арендаторлар). Элегрәк БДКМРнан шәхси мәгълүматлар белән җир кишәрлеге милекчесен генә ала алган һәм бары тик бинага, корылмага карата гына;
өлешле төзелештә катнашу шартнамәсе яисә ДДУ буенча таләпләрне бирү турындагы шартнамә буенча өлешле төзелештә катнашучы турында төзүче, төзүче әлеге шартнамә буенча бер як булса;
- әлеге шартнамә буенча шулай ук катнашучы (килешү ягы) булган гражданга карата ДДУ буенча өлешле төзелештә катнашучы.
ТР риелторлар гильдиясе вице-президенты Руслан Садреев:
"2023 елның 1 мартында кабул ителгән вакытта коммуналь фатирда күрше бүлмәләрнең милекчеләре турында шәхси мәгълүматлар алу мөмкинлеге булмау күршеләргә үз күчемсез милеген сату турында хәбәр итү мөмкинлекләрен шактый чикләде. Кабул ителгән төзәтмәләр әлеге пробелны юкка чыгарды, бу моңа кадәр каралган өлешле милектәге соственниклар турында шәхси мәгълүматлар алу мөмкинлегенә охшатып көтелгән иде. Һичшиксез, ЕГРН өземтәсе составында хуҗалар турында шәхси мәгълүматлар алу хокукына ия затлар даирәсен киңәйтү үз вакытында булып тора һәм күчемсез милек белән имин килешүләр уздыруга юнәлдерелгән ".
Игътибар итик, БДКМРдан өземтә рәвешендә мәгълүматлар бирү "Роскадастр" ППК ның аерым компетенциясенә карый. ЕГРНнан өземтә бирү буенча хезмәтләр күрсәтү эшчәнлеген оештырган өчен административ җаваплылык каралган.
"Роскадастр" ППК филиалы директоры Артем Костин:
"ЕГРН нан рәсми электрон өземтә Росреестрның һәм "Роскадастр" ППКның рәсми сайтларында яки турыдан-туры Дәүләт хезмәтләре порталында гына алырга мөмкин. Аның формалашуы секундлар эчендә бара, ә мәгълүматлар - легитим һәм җаваплы затларның электрон имзасы белән таныклана. Кәгазь чыганактагы өземтәне элеккечә МФЦ аша күрсәтергә мөмкин. Башка теләсә нинди ысул белән заказ биргән документларда дөрес булмаган белешмәләр булырга мөмкин яки түләүдән соң бөтенләй дә эшкәртелмәячәк ".
2023 ел башыннан "Роскадастр Татарстан Республикасы буенча" ППК филиалы тарафыннан ике миллионнан артык сорау эшкәртелгән. Шул ук вакытта электрон формат документларны алу өчен иң кирәкле формат булып тора. Автоматик режимда эшкәртелә торган мөрәҗәгатьләр өлеше гомуми санның 92% ына җитә.
Соңгы өч елда Росреестр 387 сайт-игезәк сайтны ачыклый һәм эшчәнлеген туктата, шулай ук реестр мәгълүматларын яңадан сату турында меңнән артык белдерүләрне юк итә алды. Моннан тыш, ВКонтакте социаль челтәрендә Росреестр мөрәҗәгате буенча ЕГРНнан өземтәләр сату турында шәхси затларны һәм компанияләрне игълан итү бетерелде. Чит затлар тарафыннан мондый хезмәтләр күрсәтү кануннарга каршы килә, мошенниклыкка алшартлар тудыра һәм күчемсез милек объектлары милекчеләренең хокукларын боза.