2023г нәтиҗәләре буенча декларация кампаниясе тәмамланырга бер айдан азрак вакыт кала. 2 майга кадәр гражданнар салым суммасын мөстәкыйль рәвештә исәпләп чыгарырга һәм салым органына 3-НДФЛ формасы буенча декларация тапшырырга тиеш.
2023г өчен керемнәр турында хисап тотарга һәм декларацияне салым салуның гомуми системасында эшләүче, нотариуслар һәм адвокатлар гамәлдә булган шәхси эшмәкәрләр тапшырырга тиеш. Моннан тыш, үз керемнәрен декларацияләргә үз керемнәрен 2023елда милектә минималь милек срогыннан кимрәк булган, якыннарыннан булмаган кыйммәтле бүләкләр алган затлар һәм лотереяда откан кешеләр милекне арендага тапшырган яки Россия Федерациясеннән читтә булган чыганаклардан керем алган гражданнар бурычлы. НДФЛ декларациясендә исәпләнгәннәрне 2024елның 15 июленнән дә соңга калмыйча түләргә кирәк.
Гражданнар Салым кодексында каралган бурычны үтәмәсәләр һәм декларацияне 2024елның 2 маена кадәр тәкъдим итмәсәләр, нәрсә булачак соң? Бу гражданнарга карата салым органнары хезмәткәрләре тарафыннан салым түләүчеләр турында булган мәгълүматлар нигезендә "декларациясез" камераль тикшерүләр уздырылачак. Мондый тикшерүләр барышында бюджетка түләнергә тиешле салым суммасы сатылган милек сатып алуга тотылган чыгымнарны исәпкә алмыйча исәпләнәчәк. "декларацияләнмәгән" камераль тикшерү нәтиҗәләре буенча, НДФЛ суммасыннан тыш, салым түләүчегә декларация бирү вакытын бозган өчен штрафлар һәм пенялар түләнә. Шуңа күрә үз конституциячел бурычыңны үтәү һәм декларацияне билгеләнгән вакытта мөстәкыйль рәвештә тәкъдим итү мөһим.
Салым декларациясен нинди очракларда тапшырырга кирәкми. 3-НДФЛ декларациясен тәкъдим итү бурычыннан үз биләмәләре срогы булган күчемсез милек объектын саткан гражданнар тулысынча азат ителгән:
- 3 елдан артык, әгәр күчемсез милек мирас булып, хосусыйлаштырылган булса, якын туганыннан бүләк алынган, килешү буенча рентлар сатып алынган булса, ул бердәнбер торак булып тора.
- 5 елдан артык башка очракларда.
Милекнең булу вакытына карамастан, керемнәрне декларацияләү бурычы юк: әгәр торакны сатудан керем, кадастр бәясен исәпкә алып, НДФЛ буенча мөлкәти салым түләүләре суммасыннан артмаса, күчемсез милек өчен - 1 млн сум; гараж, мунча, шулай ук транспорт өчен - 250 мең сум.
Әгәр салым түләүченең керемнәрне декларацияләү бурычы туса, 3-НДФЛ декларациясен үз исәбе, ягъни яшәү урыны буенча салым органына тапшырырга кирәк. 3-НДФЛ декларациясен салым түләүченең шәхси кабинеты аша Федераль салым хезмәте сайтында җибәрү уңайлырак, чөнки мәгълүматларның күп өлеше автомат рәвештә тутырыла, шунда ук керем турында кирәкле мәгълүматны кертеп, салым суммасын җиңел генә исәпләп була. 2023елда татарстанлыларның 96%ы шәхси кабинет аша 3-НДФЛ декларациясен тәкъдим итүне өстен күрде. Хәзерге вакытта 700меңнән артык татарстанлының шәхси кабинетлары бар, һәм, димәк, электрон рәвештә декларация бирә алалар.
18 һәм 25 апрельдә республиканың барлык салым инспекцияләрендә физик затлар өчен Ачык ишекләр көннәре узачак, алар барышында гражданнар шәхси кабинет аша декларацияне тутыруда гамәли ярдәм алачак һәм социаль һәм милек түләүләре буенча теләсә нинди сорауларны бирә алачак.
Оператив мәгълүматларга караганда, агымдагы елның 3 аенда салым органнарына барлык нигезләр буенча 235 меңнән артык декларация тапшырылган. Шуларның 24 мең декларациясе аны закон нигезендә тәкъдим итәргә тиешле физик затлар тарафыннан тапшырылган, әлеге гражданнар бюджетка 1,3 млрд. сум түләүгә гариза биргән.
Декларация бирүнең соңгы срогы 2024 елның 2 маенда салым түләүләренә кагылмый. Бу очракта декларацияне ел дәвамында теләсә кайсы вакытта җибәрергә мөмкин.
Республикабыз гражданнары торак сатып алуга, дәвалануга һәм укытуга чыгымнар алу хокукыннан актив файдалана. Әйтик, 2023елда салым түләүчеләр тарафыннан 391 мең шундый декларация тапшырылган (гомуми санның 88%ы).
Бүгенге көндә республика гражданнарына игълан ителгән социаль һәм мөлкәти салым түләүләренә бәйле рәвештә 5млрд 800млн сум салым кайтарылган. 2023 елда республика гражданнарына 13,7 млрд сум кайтарылган.