Әгерҗедә Сабан туе ничек үтте?

2023 елның 19 июне, дүшәмбе

Барлык халыкларга да Сабантуй бәйрәме бүләк итә.

Әгерҗедә узучы район Сабантуен оештыручылар бәйрәмне үзенчәлекле буяулар белән бизәргә тырышалар. Быел да чараның оригинальлеге мәйданга якынлашканда ук сизелде.

ӨЧЕНЧЕ КҮРЕК
Сабан туеның бизәге булып игенчеләрнең фидакарь хезмәтен данлаучы, яраткан бәйрәменә рух атучы җырлар тора. “Көмеш телле гармун” халык ансамбле, милли көйләрне иртәдән үк башкарып, барысын да мәйданга чакырды. Күбесе, дәртле музыка ишетеп, «тере» коридорга тезелгән татар киемнәре кигән кызлар янында биеделәр. Алга таба бәйрәмдә катнашучыларны туган телләрендә марилар, удмуртлар, руслар сәламләде.

Районда гасырлар буена төрле милләт вәкилләре дус һәм тату яши. Күп милләтле халкыбызның кунакчыллыгы моның ачык мисалы булды. Рус, татар, мари һәм удмурт утарларында һәр кунакны ачык йөз белән үзләренә чакырып, милли ризыклар белән чын күңелдән сыйладылар. Күңелле мизгелләр, шаярулар һәм такмазалар белән тулган бу күренеш тирән мәгънәгә дә ия иде. Чөнки милли хуҗалыклар һәм аларның икмәк хуҗалары ярдәмендә районда яшәүче төрле милләт кешеләренең гореф-гадәтләре һәм гореф-гадәтләре, яшәү рәвеше һәм көнкүреше белән якыннанрак танышырга мөмкин иде.

ЗАЛА, КРОШКА, ЗАМАНА
Сабан туеның тагын бер бизәге - ат чабышлары. Быел ат чабышкылары ярышкан мәйданда халык аеруча күп җыелган иде. Атларны түземсезләнеп көтеп утыручылардан күзен алу мөмкин түгел иде.  Бу тамаша иде!
Һәм менә бер-бер артлы җирле, ярым канлы чиста токымлы атлар финишка килде - коймаларда барлыгы 13 ат катнашты. Шунысы игътибарга лаек, барлык өч категориядә дә Алнаштан Олег Шабалкин җиңү яулады, ул Кичкетаң авыл җирлеген тәкъдим итте. 33 яшьлек Олег юртакларда Зала, Крошка, Заманны күз ачып йомганчы бер километрдан артык араны узды.
Чабышчылар арасында иң өлкәне Исәнбайдан 43 яшьлек Рифат Хәкимов иде. Аның 16 яшьлек Шрам да атлары арасында иң өлкәне иде. Ләкин алар икесе дә сынатмадылар! Ат чабышларында өченче урын - лаеклы нәтиҗә.

Бурных оваций удостоилась и 18-летняя Динара Шайдуллина – единственная представительница прекрасного пола среди наездников.  Динара –  внучка знаменитого коневода Багзанура Шайдуллина, всю жизнь державшего в Агрызе лошадей, успешно готовившего скакунов к различным конным соревнованиям. 

ҖИР ҺӘМ ҖЫРЛАРЫ
Сабантуйны туганнар, дуслар, сыйныфташлар очрашуы бәйрәме дип юкка гына атамыйлар. Бүгенге милли бәйрәмнең тагын бер якты колориты Төркия делегациясенең катнашуы булды. Әгерҗегә бәйрәм белән Төркия Республикасының Чайджум шәһәре башлыгы Бюлент Кантарджи мөрәҗәгать итте. Ә “Чайджум” фольклор ансамбле артистлары Сабантуй кунакларына үзләренең үзенчәлекле милли биюләрен бүләк иттеләр.
Бәйрәм тамашачылары арасында Хакасиядән өч мең чакрым араны узып киткән якташыбыз Дамир Хәйруллин да бар иде. Ул Тәбәрледә туган. Армиядә хезмәт иткәннән соң шунда урнаштым. Туган ягына ул биш елга бер килә.
Сабантуйны монда гына күрәм. Чөнки Хакасиядә бу бәйрәм үткәрелми.   Матур чара. Татар җырлары, татар биюләре күңелгә хуш килерлек нечкә күңел кылларына тия, - диде Дамир ага.

Белем бирү мәктәбенә
Танылган якташларыбызга килгәндә, бәйрәмдә РФ Дәүләт Думасы депутаты, Әгерҗе егете Айрат Фәррахов та катнашты.
- Мин күптән безнең милли бәйрәмебездә туган якларда булмадым. Урыныбыз бик матур, матур, халкыбыз игелекле һәм хезмәт сөючән. Барыгызны да бәйрәм белән чын күңелдән котлыйм! Шулай ук бердәм һәм бердәм булып яшәгез, - диде ул.
ТР Дәүләт Советының Мәгариф, мәдәният, фән һәм милли мәсьәләләр комитеты рәисе Айрат Зарипов Рәис Миңнехановның бәйрәм котлавын укыды. Район башкарма комитеты җитәкчесе Ленар Нургаянов, әгерҗелеләрне һәм Сабантуй кунакларын котлап, әлеге бәйрәм безнең милли традицияләребезне, рухи кыйммәтләребезне ныгыта, якты киләчәккә өмет уята, дип ассызыклады.
Авыл хуҗалыгы хезмәте алдынгылары, Сабан туе сәхнәсенә күтәрелеп, Ленар Фәрид улы кулыннан төрле дәрәҗәдәге бүләкләр алдылар.

СМЕХ, УЛЫБКИ, ШУТКИ, ПЛЯС...
Үземне мавыктыргыч ярышларда һәм күңелле халык уеннарында сынап карарга теләгән өлкәннәргә дә, яшь Сабантуйда катнашучыларга да иң киң мөмкинлек бирелде.
Әгәр олы кешеләр төп мәйданда тулы чиләкләр белән йөгерүдә, капчыкларда сикерүдә, гер күтәрүдә, капчыклар белән сугышуда катнашсалар, балалар көн дәвамында кече сәхнәдә үзләренең осталыкларын күрсәттеләр. 
Картны да, кечкенәне дә бик яхшы күрсәттеләр, җитезлеген, зирәклеген һәм осталыгын сынадылар. Малопургин районыннан килгән 70 яшьлек Рәмзия Сибгатуллина да, Тирсәдән 66 яшьлек Рәф Гыйлаҗиева да ярышлардан читтә калмады. Райфа апа  терской командасы составында хәтта канат тартышуда да катнашты. Бәлки, әлеге спорт әбисе ярдәмендә терсалылар өченче урын алганнардыр.

Бәйрәм кунаклары печән кибәннәре, ат арбасы, зур агач умарта оялары янында фотога төштеләр. 
Радиода һәм ТНВ каналында эшләүче якташыбыз Булат Бәйрәмов, аның тормыш иптәше Ләйсән Гыймаева, татар эстрадасының популяр җырчылары Гүзәлия һәм Артур Минһаҗев, районның йөзләгән үзешчән артистлары үзләренең дәртле чыгышлары белән бәйрәмгә якты төсләр өстәделәр.

МОТОБЛОК САРАПУЛда
Сабантуйны милли көрәштән башка күз алдына да китереп булмый. Ярышларның бу мавыктыргыч төрен батырлар гына түгел, җанатарлар да түземсезлек белән көтә.
Келәмдә кечкенә балалар да, яшүсмерләр дә, хәтта шактый өлкән яшьтәге ир-атлар да көч сынашты. Менә 58 яшьлек кичкетанец Явдат Батыров та, ике улының көрәшен бик тырышып күзәткән 42 яшьлек Әгерҗеле Айнур Йосыпов та түзмичә, спорт азартында келәмгә чыкты.

Быел абсолют батыр өчен мотоблок, ә икенче урынны алган батыр өчен суыткыч әзерләнгән иде. Әлеге зур призлар өчен хәлиткеч көрәштә Сарапулдан 38 яшьлек баһадир Тимур Кәримов һәм Салагыштан 36 яшьлек Илнур Хәбибуллин кушылды. Бу ике көрәшче балачактан келәмдә. көрәш матур һәм нәтиҗәле көрәш алымнары белән үрелеп барды. Тимур соңгы секундларда көндәшеннән өстен чыкты. Дәүләт Советы депутаты Айрат Зарипов һәм район башлыгы урынбасары Илфат Ямалиев абсолют батыр Тимур Кәримовка традицион сарык һәм мотоблок тапшырдылар. Илнур суыткычка ия булды.

Милли бәйрәм бик күңелле һәм мавыктыргыч узды. Уеннар, җырлар, биюләр, ярышлар, күңел очрашулары, кояш елмаюы - бу гаҗәеп халык бәйрәменең аерылгысыз атрибутлары позитив һәм иҗади энергия белән тулы. Киләсе елларда да Сабан туен, буыннар арасында ныклы рухи багланыш күрсәтеп, изге бәйрәмдә каршыларга туры килсен.

ЯҢАЛЫКЛАРГА ЯЗЫЛУ
Сайттагы барлык материаллар лицензия буенча тәкъдим ителә:
Creative Commons Attribution 4.0 International