Узган ярты елда Әгерҗе халкы 5 млн сумнан артык акчаны аферистларга тапшырды
Мошенниклык схемасына яшүсмерләрне дә җәлеп итәләр
Әгерҗе районында мошенниклык фактлары ешайды. Аферистларның корбаны ешрак пенсионерлар була. Шалтыратулар шул исәптән шәһәр телефоннарына да керә.
Чыбык ахырында күз яше белән трубкага елый һәм туганнар кыяфәтендә ярдәм сорый. Яки бит, янәсе, "хокук саклау органнары" хезмәткәрләре шалтыраталар, алар кырыс тавыш белән хәбәр итә, зыян күрүченең улы яки кызы юл-транспорт һәлакәтен башкарган, һәм анда кемдер һәлак булган яки җитди рәвештә имгәнгән. "Эшне йому" яки "мәсьәләне хәл итү" өчен, аларга киләчәк курьерга акча яшерелгән әйберләр белән посылканы тапшырырга кирәк. Күпләр хәзер, моны укыганда, мөгаен, елмаеп кына куяр. Тик вәзгыять кызык түгел. Өлкән яшьтәге гражданнар мошенникларга ышана. Әгерҗе халкы да искәрмә түгел.
СУММА УЩЕРБА - МИЛЛИОНЛАР БУЛЫГЫ
Гомумән алганда, узган ярты елда гына да агрызчылар 5 млн сумнан артык акча тапшырган. Массакүләм атака апрельдә һәм майда булды, шалтыратулар июньдә дә дә дәвам итте. Шунда ук дистәләгән кеше аферистларның шалтыратуларын алды. Шундый зыян күрүчеләрнең берсе Әгерҗедә яшәүче 74 яшьлек хатын була язган. Аңа шәһәр телефоны буенча билгесез кеше шалтырата һәм куркыныч хәбәр итә.
Пенсионерның кызы, янәсе светофорның сигналын тыя торган юлга чыкканда, юл-транспорт һәлакәтендә гаепле булган. Аңа руль артында хатын-кыз утырган автомобиль бәрелә, ә янәшәдә пассажир утыргычында бала. Җинаятьче сүзләренчә, алар икесе дә җитди зыян күргән. Рваный яралары, кан югалту һәм башка детальләр безнең героиняны бик куркытты. Мәсьәләне хәл итү өчен акча кирәк иде. Аларның әбисе курьер аша тапшырырга тиеш иде.
"Мин бу көнне бик дулкынландым, чөнки кызыма мобиль телефонга шалтыратырга тырыштым, ләкин ул мөмкин түгел иде. Мин ниндидер начар хәл булганлыгын аңладым, мондый хәл элек булмаган бит ", - дип сөйли хатын дулкынланып.
ПОДРОСОСТКЛАРНЫ ӨЧЕН СХЕМАЛАР
Мошенниклык схемасына яшүсмерләрне дә җәлеп итәләр. Мәсәлән, 16 яшьлек агрызец (аны А дип атыйк), ачыкланганча, җәйгә эш эзләгән. Социаль челтәрләрдә белдерүне урнаштырды һәм үзенең телефон номерын күрсәтте. Аңа мессенджерларның берсендә яздылар һәм курьер урынын тәкъдим иттеләр. Эш бирүче һәм пакетлар алып китүче адрес буенча килергә кирәк иде. Эчтәлек белән кызыксынырга кирәкми иде. Бары тик мессенджер аша пакет алганнан соң җибәрәчәк координаталар буенча заказ бирү таләп ителә. Ләкин егет бик каты сизенде һәм баш тартты.
Яшүсмернең ялгышы шунда ки, ул бу вакытта полициягә шалтыратырга уйламаган. Аның нәрсәгә бәйләнгәнен аңлап, һәм куркып, егет мошенникларның хәбәрләренә җавап бирми башлый һәм аларның номерларын юк итә. Хәзер тарих белән полиция хезмәткәрләре шөгыльләнә.
Эчке эшләр министрлыгының Әгерҗе районы буенча бүлеге начальнигы урынбасары - полиция начальнигы Рифат Мөхәммәтҗанов сүзләренә караганда, өлкән яшьтәге кешеләр, барлык кисәтүләргә карамастан, бу кармакка еш кына эләгә. Шул ук вакытта, күргәнебезчә, пычрак эшне - акчаны алырга һәм тапшырырга - интернетта табыла торган махсус курьерларга тапшыралар. Еш кына бу рольне 23 яшькә кадәрге, шул исәптән балигъ булмаганнар да уйный, - дип билгели полиция майоры.
Россия Эчке эшләр министрлыгының Әгерҗе районы буенча тикшерү бүлеге хезмәткәрләре бүгенге көндә мошенниклыкка һөҗүм итү билгеләре буенча җинаять эшләре кузгаткан. Зыян күргән пенсионер хатын, әйтергә кирәк, җиңел курку белән генә котылган. Бу аның өчен зур стресс булса да, хатын-кызның басымы артты, ләкин табиблар чакыруыннан һәм сәламәтлек өчен ниндидер җитди нәтиҗәләрдән башка булды.
Ничә шундый мошенник челтәрдә эш итә, санап бетерерлек түгел. Аларның корбаннары нигездә өлкән яшьтәге кешеләр була.
ТИПИЧЫЛАР
- Мошенникларның схемалары типик һәм үзгәрми диярлек, - ди Рифат Рафинатович. - Сезнең туганыгыз юл-транспорт һәлакәтенә эләккән, вәзгыятьне җайлау өчен акча кирәк, диләр" яки "Сезнең акчаны урларга тырышалар, аларны сезгә күрсәткән куркынычсыз счетка күчерегез". Кыйналган тема кебек. Сагыш, әмма күп гражданнар әлегә кадәр мондый яхшы билгеле схемалар аркасында үз акчаларын югалталар. Бүген җинаятьчеләр алдауның традицион ысулларын камилләштерә, ә кешеләр элеккечә артык ышанучан.
Тагын бер тарих - пенсионеркага ярдәмгә оныгы килгән. 66 яшьлек әби үзен көч органнары хезмәткәре дип таныштырган билгесез кеше шалтыраткан. Алдакчы хатын-кыздан, аферистлар гамәлләреннән саклау өчен, өйдә булган 100 мең сум махсус счетка күчерергә сораган. Әмма моның өчен банкоматка кадәр барып кайтырга кирәк иде, ә әби, банкоматны мөстәкыйль рәвештә җиңә алмаячагын уйлап, оныгын аның белән барырга сорады. Кыз шундук мошенникларны тешләде һәм җинаять турында полициягә хәбәр итте.
Ә менә 71 яшьлек пенсионерның тарихы күпкә күңелсезрәк. Аның 500 мең сумын алганнар. Әби юл-транспорт һәлакәтенә эләккән һәм телефон аша акча сораган оныгына ярдәм итә дип уйлаган. Туган оныгына эш кузгатмасыннар өчен, пенсионер хатын бөтен җыйган акчаларын кызганмаган, әмма туганнарына шалтырату курьер киткәннән соң гына булган. Ә бит халык өчен кисәтүләрне без берничә тапкыр газета битләрендә дә, социаль челтәрләрдә дә бастырдык.
Әлеге материаллар белән Әгерҗедә яшәүче тагын бер укучыбыз К. үзенең җыйган акчаларын саклый алды. Газетада укылган мәкаләнең мошенниклар белән сөйләшкәндә үк хәтердән чыгуын һәм аферистларның таләбе никадәр генә ышандырырлык яңгырамасын, якыннары өчен дулкынлану хисе акылга комачауламасын, ул акча да, сәламәтлек тә алырлык әңгәмәне бүлдерә алды.
Сүз уңаеннан, мондый шалтыратулар шәһәр номерларына район газетасы редакциясенә кергән. Тик, бу уеннарның безнең белән үткәрелмәвен аңлап, мошенниклар трубкаларын ташладылар, шул ук вакытта цензурасыз белдерергә оялмадылар.
ЖЕРТВ МӘДӘНИЯТЕ КАЙЧАН
- Мондый очракларда полиция хезмәткәрләре биргән төп рекомендация - трубканы ташларга. Әгәр билгесез кеше шалтыратса һәм банк счеты ватылган яки туганы юл-транспорт һәлакәтенә эләккән, салкын канлылыкны сакларга кирәк, ди. Акчаны тиз генә күчерергә яки килгән курьерга бирергә кирәкми, - ди Рифат Рафинатович. - Чын полиция хезмәткәрләре акчаны нинди дә булса счетка күчерергә сорамаячак. Һәм һәрхәлдә алар акчага нинди дә булса сорауны җайга салмаячак, чөнки бу җинаять җәзасы.
Шуңа күрә Эчке эшләр министрлыгы хезмәткәрләре тагын бер кат әти-әниләре, туганнары, беренче чиратта өлкәннәре белән сөйләшергә чакыра, чөнки нәкъ менә алар еш кына кырыгалдарларның прицелы астында, һәм мондый шалтыратулар очрагында ничек эшләргә кирәклеген кисәтергә.
Өлкән яшьтәге якыннарыгызга һәм туганнарыгызга күбрәк игътибар итегез, аңлату әңгәмәләре үткәрегез. Шикле шалтыратулар килгән очракта полициягә 102 яки 8 (85551) 2-25-41 телефоннары буенча хәбәр итегез.