Караячаклар: турник эффекты
Флажок, крокодильчик, офицерлар юлы, бочка, офык - юк, бу сүзләрнең мәгънәсез җыелмасы түгел, ә воркауттагы күнегүләр атамалары. Бу спортта яшьләр юнәлеше, урамда һәвәскәр күнегүләр, нигездә турникларда, брусьяларда, кулъязмаларда, швед стеналарында. Ачыкланганча, Әгерҗе халкына бу мавыгу шулай ук чит түгел.
Чыгыйлар - барлык яңа яңалыкларның онытылган яхшы искелек булуына ачык мисал. Совет чорында урам спорт снарядлары һәр ишегалдында булган, аларда барлык яшьтәге кешеләр шөгыльләнгән. 90 нчы елларда, кыйммәтләр системасы, воркаут теле белән белдерелгәндә, переворот белән күтәрелеш (яки тизрәк төшү) ясагач, урам тренировкалары юкка чыкты, ә инфраструктура төшенкелеккә килде. Бүген саф һавада күнегүләр яңадан торгызыла. Хәзер мыгырданалар - үзенчәлекле яшьләр спорт субкультурасы, мавыктыргыч һәм мавыктыргыч урам гимнастикасы, ул үзендә җиңел атлетиканы да, акробатиканы да, фитнессын да берләштерә.
Урамнарга чыккач, үз мисалында воркаутерлар башка ысул белән вакытны ничек кызык үткәрергә, шул ук вакытта бернинди финанс чыгымнарыннан башка да (теләсә кайда һәм кайчан күнегүләр ясарга мөмкин бит), тән һәм рух өчен файда белән дә.
Массага бәреп керүчеләр арасында - воркаутерлар хәрәкәте лидеры, 2 нче мәктәп укучысы Дамир Зәйнетдинов һәм аның дуслары: 4 нче мәктәп укучысы Данил Миңнеәхмәтов һәм УДГУ көллияте студентлары, 2 нче мәктәпне тәмамлаучылар Рамазан Шахмин һәм Раушан Ясәви.
Күптән түгел генә балалар ачык күнегүләр уздыра, аларга теләге булган һәркем килергә мөмкин. Алар үзләре турникта кульбитлар әйләндерәләр, алардан тамашачыларның башы әйләнә башлый. Мондый күнегүләрне перекладинада теләгән һәркем үти алырмы? Ышанмыйм!
Нигездә, әйе. Әмма, үзеннән-үзе, күп нәрсә беренчел әзерлек, теләк һәм үҗәтлеккә бәйле. Кемдәдер алгарыш тизрәк бара, кемгәдер күбрәк вакыт кирәк. Һәрхәлдә, артык тиз нәтиҗә көтәргә кирәкми, - ди Дамир.
Ул үзе спорт белән кече яшьтән дус. кобудо буенча спорт мастерына кандидат булып тора һәм бары тик көндәлек күнегүләр генә саллы нәтиҗәгә ирешергә ярдәм итәчәген яхшы белә.
- Караклар базага (тартылу, сыгылу), статика (стойка, горизонт) һәм динамикага - хәрәкәттә катлаулы элементларны үтәүгә бүленә. Бу баскычларның барысын да эзлекле рәвештә үтәргә кирәк, - дип сүзгә кушылды Данил. - Кагыйдә буларак, трюкларга барып җиткәннәргә бары тик тартылу гына күңелсезләнә.
- Без гомумән гомуми физәзерлеккә генә ия идек. Әмма бер ел тирәсе элек күнегүләр ясый башладылар һәм инде берничә трюкны өйрәнделәр һәм яңаларын үзләштерергә телибез, - дип бүлешәләр Рамазан белән Раушан. - Мәсәлән, күптән түгел очыш ясарга өйрәндек. Бездә моңа омтылышлар аз булмады.
Очыш - бик катлаулы элемент. Ул турникта үкенеп, аннары аны җибәреп, һавада 360 градуска әйләнү һәм яңадан перекладинага тотыну. Мондый акробатика еш кына "Булат" сәүдә йорты ишегалдында яки М.Горький урамындагы 13 нче йорт ишегалдында (нәкъ менә анда егетләр гадәттә шөгыльләнә) йөрүче кешеләрнең алкышларын өзә һәм социаль челтәрләрдә күп санлы карау җыя.
Егетләр кышка бинага китәсе килә, диләр. Урамда күнегүләр уңайсыз була. Алар Әгерҗедә гимнастика турнигы урнаштырырлык бина сорарга җыеналар. Хәзер аларга Ижауга йөрергә, анда турниклы һәм матлы ябык спорт залы бар.
Ә барлык воркаутерлар йөзеннән Дамир шәһәрдәге җиһазландырылган мәйданчыкны төзекләндерү турында мөрәҗәгать белән чыкты.
- Кызык булганнарның барысын да без үзебезнең күнегүләргә чакырабыз. Спорт әзерлеге бөтенләй мөһим түгел. нульдән дә укырга мөмкин. Иң мөһиме - кеше атлетика белән шөгыльләнергә, үз-үзен күрсәтергә һәм үзенең сәламәтлеген яхшыртырга тели, - дип нәтиҗә ясадылар балалар.
Наталья МУФТАХУТДИНОВА
Спортчы, воркаутер, кадет №2. / Фото М.Ягъфәрова