Салкын көннәрдә мич иң актуаль тема булды
“Әгерҗе хәбәрләре” укучылары арасында сораштыру үткәрелде
Мичтән башка өй - ятим, әби-бабайлар әйтәләр иде. Безнең заманда күпләр мичтән күптән баш тартсалар да, аның тарафдарлары кала әле. Ә күптән түгел булган салкын көннәрдә мич иң актуаль тема булды.
София БУЛГАКОВА, Яңа Сляково:
Шулай килеп чыкты, мин үз вакытында газ үткәрмәдем. Шуңа күрә мич - минем иң якын дустым. Мин аннан башка берничек тә.
Элек 1954 елда әтисе төзегән бу йортта зур рус миче булган. Без, биш бала, салкында басканнан соң, рәхәтләнеп шуыша башладык. Шунда ук, мич башында, киез итекләр киптерәләр.
Хәзер миндә плитасыз мич кенә тора. Аны көненә ике тапкыр батырам. Кышка ике машина утын җитә.
Ашарга килгәндә, мичтә балиш, коймак пешерәм. Бәрәңгене дә шунда пешерәм. Ярты да бар, ләкин элеккеге кебек киң түгел. Әлбәттә, аларга ятып булмый инде. Әмма суган киптерү һәм башка бик күп нәрсәләр бик уңайлы.
Өй иске булгач, мичтән эсселек озакка җитми. Кызы (ул Каракүл районында яши) барысын да үзенә чакыра. Ләкин мин өйне ташлап китәсем килми. Монда ничек рәхәт, бигрәк тә мич батканда. Төтен исе килә, утын шалтырый. Мич белән җылы һәм күңелле!
Ольга КОМИССАРОВА, Иске Чекалда:
Гомерем буе мич белән яшим, җыештырырга җыенмыйм. Минем көн мич башыннан башлана. Ул баткан арада беренчесен дә, икенчесен дә, мәчеләрен дә, этләрен дә, тавыкларын да, барысын да әзерлим.
Мичтә барысы да тәмлерәк килеп чыга. Җәен мин электр плитәсендә пешерәм, шулай дим дә: тизрәк кыш чыгар идем, мичкә әзерләр өчен.
Дөрес, минем мичем кечкенә, җыйнак, рус миченнән башка. Ире Александр аны үзе салды. Барысы да: шуышып та, баскыч та, өянәк тә, - дип уйлады. Ә мич янындагы эскәмиягә утырасың - аркаң җылы, җаның - шатлык.
Ашату өчен минем электр духовкасы бар. Хәзерге гасырда пироглар һәм мультиваркада мич җайлашкан.
Улы үз өендә мич-мичне җыештырган, һәм газ уздырган. Һәм минем йортка газ үткәрергә тәкъдим итте. Ә менә миңа газ, мич белән һава җитми. Ялкауланырга да ирек бирми. Утын утыртырга кирәк, ягарга кирәк, әзерләргә кирәк - бөтен хәрәкәт. Ә газ булгач, хәрәкәт итмичә, мүк белән капланасың!
Мин оныкларымны да мичкә ягарга өйрәттем. Килгәндә шаяртам: бөтен яхшылык кайчан да булса бетә, сез борынгы ыруглык строена кайттыгыз... Шулай итеп алар теләсә нинди авыл эше белән укыйлар да.
Ә мич яратам. Ул бит өйдә иң мөһиме, шуңа күрә һәр бәйрәмгә матур, чиста, ак булсын өчен тырышам.
Наталья МАТВЕВА, Варклед-Бодья:
- Яңа йорттагы зур мичне куймасак та, кечкенә мичне барыбер корыттык. Мичтән башка бөтенләй күңелсез. Көчле салкыннарда да газдан килгән җылылык белән чагыштырып булмый.
Хәзер үк ишек алдында, беседкада русларны кую модада - махсус пешерү өчен. Ирем Виктор - бөтен нәрсәгә оста - үзе шундый ясады. Башта махсус Авыл көненә күчмә рус миче ясадым. Бәйрәмдә без барысын да мичтән кайнар ризыклар белән сыйладык. Аның белән бәйрәмнәрдә дә башка авылларга да йөргәннәр. Хәзер ул инде стационар булды - клуб янындагы "мәңгелек" стоянкага куйдылар. Хакыйкать булып хезмәт итүен дәвам итә анда. Төрле фестивальләр, этнофорумнар, иҗади конкурслар һәм чаралар узган көннәрдә кунакларны удмурт тәмәкеләре һәм эшләнмәләр белән каршы алабыз.
Ә өйдә мондый кунак очраклары һәм гаилә бәйрәмнәре өчен Виктор күчмә мич ясады. Бик уңайлы: кайда теләсәң шунда куйдың. Табигатькә дә үзең белән алып була. Кызымның туен чишмә янында үткәрделәр - анда мич яхшы эшләгән.
Мин үзем балачакта ук рус мичендә пешерергә өйрәндем. Үземнең беренче тәҗрибәмне беркайчан да онытмам. Миңа 12 яшь иде. Әни белән сеңелем больницада ята иде. Нәкъ менә поминки булды. Ә безнең поминкада һичшиксез пешерү булырга тиеш. Шуннан соң мин үзем рус мичен дә ягып җибәрдем һәм шаньгаларны пешердем. Дөрес, тозсыз. Ләкин барыбер тәмле иде.
**
Һәм шәхси тәҗрибә. Яңа йорт төзи башлагач, "времянка" куйдык - мин үз мичемне шулай атыйм. Газ үткәргәндә аны бөтенләй алып ташларга уйлаганнар. Быел көз һәм хәтта кыш көне дә авылда көн буена ут сүндерәләр. Ул чагында мичләрен җыештырган бик күпләр салкында утыра. Хәзер яңа газ казаннары электрдан эшли икән. Менә уйлап куйдык та: нигә мичне җыештырырга? Калсын. Ә вакытлар үтү белән, гомумән, яңа, купшы, рус миче куярбыз...
Екатерина САМСОНОВА
Варклед-бодьинчылар авыл кунаклары өчен мич башында пешерәләр. / редакция архивыннан фото