Девәтернә авыл җирлегеннән ун егет Әфганстанда хәрби хәрәкәтләрдә катнашты

Аларның өчесе - Галиев авылыннан

Үз вакытында Девәтернә авыл җирлегеннән ун егет Әфганстанда сугыш хәрәкәтләрендә катнашкан. Аларның өчесе - безнең Галеево авылыннан.

КАМИЛЬ

Камил БАТРШИН - Кашфи абыйның кече улы һәм Хәлимә аплар. Кашфи ага үзе Бөек Ватан сугышы ветераны булган. Воронеж өлкәсе һәм Сталинград өчен сугышларда катнашты. Авыр яраланганнан соң 1944 елда туган якка кайта.

...Камил армиягә 1980 елның маенда алына. Укудан соң егет вертолет полкында хезмәт итә. 1981 елның 6 августында Әфганстанга интернациональ бурычны үтәргә юнәлтелгән. 1982 елның апреленә кадәр якташыбыз Кандагар вертолет полкының хәрби частендә хезмәт иткән. Шул ук елның май аенда медальләр, Мактау грамоталары белән бүләкләнгән Камил туган авылына кайта.

Армиядән кайткач, егет К.Маркс исемендәге колхозда комбайнчы ярдәмчесе булып эшли башлый. Яшь механизатор уракка чыккач кыйммәтле бүләккә лаек булды.

1983 елдан аның тормышы Ижевск шәһәре белән бәйле. Монда ул өйләнгән, хатыны Расимә белән улын тәрбияләгән. Хәзерге вакытта әби белән бабай оныгы Алсу уңышларына шатланалар. Алар барысында да улын гаиләсе белән хуплый.
Ветеран-әфганчы туган авылын онытмый. Һәр җәй саен туган йортына кайта. Камил нәкъ менә биредә елның иң матур вакытын уздыруны хуп күрә.

ФАНИС

Фәнис ТИМУРШИН Габделхәй абыйлар гаиләсендә җиденче бала була. 1982 елда мәктәпне тәмамлаганнан соң, военкомат юнәлешендә егет Кукмарада шоферга өйрәнгән. 1983 елның көзендә армиягә алына.

Грозный шәһәрендә хезмәт башлады. Шул ук елның декабрендә аны Әфганстанга җибәргәннәр.
Безнең взводта 26 солдат бар иде. Нәҗәрдән Зөфәр Фәрхетдинов белән бергә хезмәт иткәннәр. Землянкаларда таулар арасында тордык. 15 чакрым ераклыктагы штабтан ашарга-эчәргә туры килде. Машиналар колонналарын озата бардылар. Кулымда һәрвакыт автомат иде, - дип искә ала авылдашлары шул дәһшәтле вакытлар.

Хезмәт вакыты тәмамлангач, артиллерист Тимуршин туган ягына тиз генә әйләнеп кайта алмады. Бары тик ярты елдан соң, 1986 елның февралендә генә, аңа туган авылында якыннары белән очрашырга туры килә.

Тимуршиннарның гаилә архивында аның юбилей медальләре һәм башка бүләкләре кадерләп саклана.

1986 елдан Фәнис механизатор булып эшли. 38 еллык хезмәт юлы өчен ул күпсанлы бүләкләргә лаек булды. Алдынгы хезмәт кешесе район Сабан туйларында хөрмәтләнде, Казанда Уңыш бәйрәмендә катнашты.

Хатыны Эльмира белән бергә алар ике бала үстергәннәр, аларга зур тормышка юллама биргәннәр.

ИЛДАР

Тагын бер әфганчы - ул минем олы абыем Илдар ЯМАЛИЕВ.

Безнең гаиләдә биш бала үсте. Кадыбаш мәктәбен тәмамлагач, Илдар Кукмарада шофер һөнәрен үзләштерде. 1983 елның июнендә армиягә китә.

Ашхабадта өч ай хәрби әзерлектән соң аны шулай ук Әфганстанга җибәргәннәр. Абыйсы хәрби машинада наводчик-йөртүче булып хезмәт иткән. Сержант Илдар Ямалиев үзенең сугышчан иптәшләре белән колонналарны иң куркыныч маршрут буенча озатып йөрде. Ай-айлар юлда булдылар.

- Якташларны күрү иң зур бәхет булды. Җылы әңгәмәдән соң без өйдә булдык кебек, - ди Илдар абый.
Аңа Девәтернәдән Өлфәт Шәрәфетдинов, Сочидан Рафаэль Усманов белән чит җирдә очрашырга туры килә.

Безнең гаиләдә солдат хатлары һаман да кыйммәтле ядкарь булып саклана. Безнең һәркайсыбыз абыйсы белән язышуны хуплады. Бәлки, өйдән хатлар аңа көч һәм яхшыга ышаныч биргәннәрдер. Исәнме, сеңлем. Мин сездән берьюлы өч хат алдым. Яхшы хезмәт итәм. Җирле шартларга күнектем инде. Сине бик сагынам, үзеңнекен җибәр.
фотография. Хат көтәм. 1984 елның 10 марты".

1984 елның июнендә кан кою бәрелешләре вакытында Илдар авыр яраланган һәм ике аягын да югалткан. Туган ягына кайтканчы, аңа озын һәм катлаулы юл үтәргә туры килде. Төрле госпитальләрдә операциядән соң ул Галеевога ярты елдан соң гына кайта. Аның күкрәген сугышчан бүләкләр бизи.

Аның кайтуына без шундый шат идек, шул ук вакытта аның киләчәге өчен бик борчылдык. Ләкин аның тормышка мәхәббәте, белемгә омтылышы бөтен бәла-казаларны җиңеп чыкты. Сарапулда радиомеханика һөнәрен үзләштергәч, абыйсы Ижауга киткән. Күп еллар дәвамында ул әфганчылар оешмасы әгъзасы булып тора. Үзе эшләгән предприятиедә тирән хөрмәт эзләде.

Хатыны Фавилә белән алар 35 ел бергә. Ике бала үстерделәр. Хәзер өлкән улы Илназ гаиләсе белән яшиләр, ислам кануннарын үтәп. Безнең олы абыебыз, үзендә тулы канлы тормыш белән яшәргә көч тапкан усал рок сындырмаган, - безнең горурлыгыбыз.
×××

Еллар үткән саен күп кенә вакыйгалар хәтердән югала. Ләкин без тарихның һәм геройларыбызның бу истәлекле битләрен онытырга тиеш түгел.

Илзирә ГАБДРӘХМАНОВА Галиева

Фото И.Габдрахмановага бирелде