22 февраль - Бөтендөнья энцефалит белән көрәш көне
Ел саен 22 февральдә талпан вирус энцефалиты белән көрәш көне билгеләп үтелә. Дата 2013 елда Бөтендөнья энцефалита җәмгыяте тарафыннан кешеләргә авыру куркынычы турында искә төшерү һәм яңа очракларны булдырмау өчен булдырылган.
Төп вируслы энцефалит (КВЭ) - үтә күренмәле йогышлы вируслы авыру, үзәк нерв системасының өстенлекле зарарлануы белән. Авыруны кузгатучы кешегә, авыртуны баса торган төкерек белән бергә, беренче минутларда талпан вирусы ябышып ятуның беренче минутларында тапшырыла. Нозоареал Европа, Төньяк-Көнчыгыш һәм Үзәк Азия илләрен, шулай ук РФнең зур өлешен колачлый. Үзәк, Төньяк-Көнбатыш, Урал, Ерак Көнчыгыш, Себер һәм Идел буе федераль округлары билгеләп үтелә. Эндемик территорияләр Россиянең 49 төбәгендә урнашкан.
Талпаннарның активлык сезоны, гадәттә, яз көне, температура °C ка кадәр һәм аннан югарырак күтәрелгәндә башлана һәм җәй яки көз башланганчы дәвам итә. Кайбер төбәкләрдә талпаннарның активлыгы, әгәр һава торышы аларга яшәргә мөмкинлек бирсә, ел дәвамында дәвам итәргә мөмкин. Уртача һәм дымлы климат шартларында, урманнарда, кырларда, паркларда һәм бакчаларда аеруча актив талпаннар булырга мөмкин. Авыру куркынычын киметү өчен ел буе КВЭдан вакцинация уздырыла. Тәмамланган вакцинация курсы һәм 1 (яки аннан да күбрәк) ревакция алган кеше Привитым санала. Ел саен Россиядә энцефалиттан 3 миллионнан артык кеше прививка ясаячак. Шул рәвешле, узган 2023 елда талпан энцефалиты белән авыручылар саны 2015 елдан бирле уртача күпьеллык күрсәткечтән артмаган.
КВЭ га каршы очраклы профилактика акарицид чаралар белән йоктыру куркынычы югары булган территорияләрне эшкәртүне, шулай ук кием-салым эшкәртү өчен химик чаралар кулланып, кешене яклауны һәм талпаннар яшәү урыннарында үз-үзеңне тоту кагыйдәләрен үтәүне үз эченә ала. Роспотребнадзорның дезинфектология институты хезмәткәрләре тарафыннан беренче тапкыр өйрәнелгән һәм берничә табигый матдәнең нәтиҗәлелеге исбатланган, алар нигезендә таеж талпанына карата югары репеллент үзлекләргә ия текстиль материаллар табу технологиясе эшләнгән. Моннан тыш, белгечләр ел саен акарицид эшкәртү буенча белем базасын яңарталар, гамәлдәге матдәләрнең токсиклыгын җентекләп өйрәнәләр.
Роспотребнадзор авыру билгеләрен клещев энцефалиты белән тану һәм инфекциягә шикләнгән очракта медицина ярдәменә мөрәҗәгать итү мөһим, дип искә төшерә.