Ялга барганда, кайтасыңны уйла.
Ел әйләнәсе чит илләрдә ял итүне хуп күргән безнең ил туристларының сәфәр чыгарга атлыгып торуын күрмәссең хәзер. Моңа валюталар курсының көн саен үзгәреп торуы да сәбәпче. Туристик юлламаларның бәяләре турыдан-туры шуңа бәйле бит. Төрле агентлыкларның туризм базарыннан юкка чыга баруы да кешеләрне ял итәргә барудән туктатып тора. Җәй көне, бөлгенлеккә төшеп, туристларны ярык тагарак алдында калдырган оешмалар саны көннән-көн артты. Әле хәзер дә андый хәлләр күзәтелә. Мәсәлән, туристик хезмәтләр кимү сәбәпле, “TUI Travel” (Бөекритания) туристик операторының Казан һәм башка шәһәрләрдәге офислары ябылуы турында хәбәр иттеләр. Хәзер ул Мәскәү белән Санкт-Петербургта гына булачак. Компаниядә моны вакытлы карар дип аңлаталар. Гомумән алганда, июль аеннан башлап, Россиянең 16 туристик компаниясе үз эшен туктаткан. Россия туризм агентлыгы исә эшен туктаткан компанияләр 1 процентны гына тәшкил итә, дип белдерә.
Туризм тармагы төпкә утырамы?
- Төркия, Мисыр, Берләшкән Гарәп Әмирлекләренә юлламалар сату кимеде. Бу валюта курсының үсүенә дә, кешеләрнең турларны броньларга куркуына да бәйле. Vip-клиентлар, корпоратив туризмга килгәндә, биредә юлламалар сату, киресенчә, артуга бара. Гомумән алганда, 2014 елда безнең фирмада туристларның гомуми саны 20 процентка артты, – дип аңлатты безгә “Салават сити центр” туристлык агентлыгының сатулар буенча директоры Рөстәм Тәрҗеманов.
Туристик операторларның күбесе кышкы сезонга үз программаларын киметергә тырыша икән. Әгәр былтыр Казаннан Берләшкән Гарәп Әмирлекләре, Мисыр, Таиландка баручылар күп булса, быел ихтыяҗ азаю сәбәпле, операторлар аларны киметергә булган. Рөстәм Тәрҗеманов фикеренчә, гомумән алганда, туризм тармагының төпкә китүе шактый сизелә. Киләчәктә тагын да зуррак тизлектә аска тәгәрәү күзәтелергә мөмкин. Күп кенә туристик операторлар шактый юнәлешләрен киметә. Шул сәбәпле, киләчәктә юлламаларга кытлык барлыкка килүе дә ихтимал, ди белгечләр. Кешеләрнең чит илгә ял итәргә бару теләге көчле булса да, бу хыяллары чынга ашмаска мөмкин, чөнки туристик продукт тиешле дәрәҗәдә булмаячак. Туристларның саны кимүе хәзерге вакытта ачык сизелә. Алга таба чит илгә чыгучы россиялеләрнең саны 30 яки аннан да күбрәк процентка азаерга мөмкин. Әлбәттә, бәя дә артачак. Очу программаларының кимүе аркасында туристик операторлар, табышларын югалтмас өчен, күбрәк акча кертергә тиеш була.
“Китәргә җыенмыйбыз”
“Салават сити центр” агентлыгы туризм базарында инде 24 ел эшли икән. Реклама бирмиләр диярлек. “Сарафан радиосы”н иң отышлы җәлеп итү чарасы, дип саный алар. Клиентлары бөлгенлеккә төшкән туристик операторлар белән очрашмасын өчен, ышанычлы партнерлар сайларга тырышалар.
“Киләчәктә сезнең агентлык эшчәнлеген бөтенләйгә туктатырга мөмкинме?” дигән сорауга, алар болай дип җавап бирде:
- Әгәр Россия башкалардан изоляцияләнгән ил дигән карар чыгып, чит илгә бару мөмкинлеге бетерелсә... Ул вакытта эшләү мөмкинлеге калмаячак. Әгәр илдәге туризм өлкәсе эшен дәвам итсә, бу базардан китәргә җыенмыйбыз, чөнки безнең барысы да яхшы.